Emir Sultan
Buharalı
Seyyid ...
Seyyid
Muhammed Buhara'da doğar. Kendini bildi bileli ilim meclislerine koşar. Okur,
okutur, öğrenir, öğretir, hasılı iyi yetişir. Babasının (Seyyid Emir Külâl
hazretleri'nin) vefatı üzerine Medine'ye yerleşmeye niyetlenir. Artık Alemlerin
Efendisine komşu olmalı ve ömrünün sonuna kadar kalmalıdır orada. Nitekim önce
hacceder, sonra Münevver Belde'ye geçer. Ama bakın şu işe ki, o yıl görülmedik
bir kalabalık vardır. Yine de misafirhanelerden birinde kıvrılıp uyuyacak kadar
olsun bir yer bulur, döşeğini serer. Ancak binaya bakanlar alelacele gelir,
başına dikilirler. 'Ama efendim' derler, 'orası Seyyidlere ayrıldı' Seyyid
Muhammed güler. 'İyi ya' der, 'Ben de Seyyidim zaten.' Görevliler 'Hadi canım
sen de' demezler belki, lâkin delil isterler. Seyyid Muhammed ellerini
çaresizlikle açar, boynunu büker, 'Buraların yabancısıyım, söyleyin kim şahit
olsun bana?' der.
-Peki ama, biz nasıl inanalım sana?
-Durun. Bir şahit buldum galiba.
-Kimi?
-Dedemi!
Seyyid Muhammed 'Buyrun!' der, önlerine düşer. Mescid-i Nebi'ye gelirler. Genç
Seyyid kabre döner, 'Esselamü âleyküm ya ceddi!' der. Kabirden çok tatlı bir
ses duyulur 'Ve âleyküm selâm ya veledi!'
İSTİKAMET
ANADOLU
Seyyid
Muhammed Medine'de yerleşmeye niyetlidir, ancak bir gece rüyasında Resulullah
Efendimiz'le, Hazret-i Ali'yi görür. Ona, Anadolu'ya gitmesi emredilir. Üç
nurdan kandili takip edecek, kandillerin söndüğü yerde yerleşecektir.
Seyyid
Muhammed uyandığında kandilleri karşısında bulur. Hemen o gün hazırlanır, çıkar
yola. Seyahat haftalar sürer ve bir gün kandiller söner. Uludağ eteklerinde
yemyeşil bir beldededir şimdi... Bursa'da!
Yöre halkı onu keşfetmekte gecikmez. Etrafında halka olur sohbetine katılırlar.
Hatta Sultan derler ona. Emir Sultan!
O günlerde Yıldırım Bayezid Macarlar'la savaşmaktadır. İki tarafta güçlü,
haliyle kayıplar büyüktür. Yaralılar öylesine çoktur ki çadırlardan taşar.
Üstelik cerrah sıkıntıları vardır. Ancak, revirde o güne kadar tanımadıkları
bir genç peydahlanır. Görünüşe bakılırsa son derece mahir bir hekimdir. Hatta
günün birinde sultanın kolundaki yarayı sarar. Kesik derindir, ama tutkalla
yapıştırılmışçasına iyileşir. İzi bile kalmaz. Yıldırım Bâyezid sargıyı
çözerken hayretten dilini yutar. Zira bu hanımının nişanlıyken kendisine
verdiği mendilin yarısıdır. Sırrı bilmek ister. Ama esrarengiz genç yoktur
ortalıkta.
Niğbolu
müstahkem bir kaledir. Osmanlı ordusu büyük kayıplar vermesine rağmen tek taş
sökemez. Görünen o ki, bu gidişle kaleye girmeleri ham hâyâldir. Ama Yıldırım kolay
pes etmez. Büyük bir âzimle yürür surların üstüne. Tam ümidini yitirmek
üzeredir ki, kale kapısı açılır. Osmanlı ordusunu âdeta içeri buyur eden genç
kolundaki yarayı saran hekimin ta kendisidir.
FATIMA
SULTAN'IN RÜYASI
Yıldırım
o yıl Edirne'de konaklar. Ailesi Bursa'dadır. Bâyezid'in Hundi Fatıma adında
hâya ve takva sahibi bir kerimesi vardır. Bu kızcağız bir gece rüyasında
Efendimiz'i görür. Ondan Muhammed Buhari ile evlenmesi istenir. Ama kızcağız
edebinden kimseye bir şey söyleyemez. Ertesi gün Server-i Kainat yine rüyasını
şereflendirir ve 'Eğer' buyururlar, 'Ahirette şefaatime kavuşmak istiyorsan
dinle beni!'
Hundi
Fatıma Sultan'ın talibi çoktur. Adı büyük paşalarla, namlı beyler sıradadır.
Görünüşte Emir Sultan gibi fakir ve garip biri onlarla aşık atamaz. Ancak Hundi
Sultan kararlıdır. Bedeli ne olursa olsun Emir Sultan'la evlenecektir. Ama
sırrını kimselere açamaz. Hem Emir Sultan'ın Efendimizin emrinden haberi var
mıdır acaba?
Çok
geçmez. Bir gün Emir Sultan dünür yollar saraya. Valide sultan dudak büker.
Açıktan açığa 'olmaz!' demez; ama öyle demeye getirir. 'Söyleyin ona' der,
'kırk deve yükü altın getirsin, alsın kızımı!'
Emir Sultan sakindir, 'Öyleyse!' der, 'göndersin develeri!'
Mübarek, devecibaşını karanlıkta karşılar, onları hiç dolandırmadan Nilüfer
çayına götürür. Su yatağındaki çakılları göstererek 'Doldurun!' der, 'Hatta
kendi keselerinizi de.'
Devecilerden bazıları 'bunda bir hikmet olmalı' der, bazısı güler geçer. Hele
içlerinden biri 'n'olacak bunlar' deyip aldığı çakılları geri döker.
Muhammed Buhari Hazretleri Valide Sultan'ın huzuruna çıkar. Heybeler ters yüz
edilir. Zemini kıpkızıl altın kaplar. Valide sultan şaşırmanın ötesinde korkar.
Şimdi diyecek tek sözü vardır: 'Nasıl istiyorsan öyle olsun!'
YILDIRIM'IN
TEPKİSİ
Nikah haberi Edirne'ye ulaştığında Yıldırım çok bozulur. 'Benim kızım, benden
habersiz nasıl evlenir?' der ve kızını cezalandırmak üzere Süleyman Paşa'yı
Bursa'ya yollar. Valide Sultan kızına ve damadına siper olur. Dahası büyük âlim
Molla Fenari araya girer, askeri ikna eder. Hatta sarılır kaleme, padişaha bir
mektup yazar. Yıldırım Bayezid'in Molla Fenari hazretlerine olan hürmetini
bilen Süleyman paşa boyun büker, döner geri.
Aradan aylar geçer. Bayezid Bursa'ya avdet eder. Halk yollara çıkar, sultanı karşılar.
Yıldırım bir an kalabalığın içinde esrarengiz hekimi görür. Derhal atından
iner. Ellerinden tutup sorar: 'Söyle yiğidim o maharet neydi öyle?' Emir Sultan
hazretleri Feth suresinden bir ayet okur. 'Allah'ın kuvvet ve yardımı, biat
edenlerin vefa ve sadakatlerinin üstündedir' Bayezid tekrar sorar: 'Ya mendilin
öbür yarısı?' Emir Sultan cebinden çıkarıp uzatır. Sultan meraklıdır: -Adını
bağışlar mısınız?
-Muhammed!
-Yanında Buharisi'de var mı?
-Var!
-Yoksa?
-Elinizi öpebilir miyim baba.
-Hayır. Öpülecek el seninki.
Ve kucaklaşırlar.
BURSA
ULU CAMİİ
Yıldırım
Bayezıd Niğbolu zaferinde kazanılan gânimetlerle muhteşem bir mescid yaptırmak
ister. Mimarlar bugün Ulucami'nin bulunduğu mevkide karar kılarlar. Söz konusu
arsa üzerinde evi, bahçesi olanlara başka yerden muadil yer verilir. Hatta
ceplerine birkaç kese altın sıkıştırılır gönülleri hoş edilir. Ancak yaşlı bir
kadıncağız bir "Evim de evim" feryadı tutturur ki sormayın. Değerinin
fevkinde ücretlere omuz silker, bütün tekliflere "olmaz" der. Önce
vezirler, sonra bizzat Sultan, kadının ayağına gider, iknaya çalışırlar. Ama o
direnir.
Sultan Bayezid caminin yerini sevmiştir. Hiç hesapta olmayan pürüz canını
sıkar. Hatta divanı toplar, çözüm yolu arar. Kadılar "mal onun değil
mi" derler, "satarsa satar, satmazsa satmaz!" Meclis çaresizlik
içinde dağılırken Bayezid'in aklına damadı gelir. Emir Sultan'ı bulur meseleyi
anlatır. Mübarek sadece tebessüm eder. "Acele etme!" der, "Bir
gecede neler değişmez?"
İhtiyar kadın o gece rüyasında mahşer meydanını görür. Annenin çocuğundan
kaçtığı bir dehşet anıdır. Kalabalıkta korkunç bir azab endişesi vardır. O
arada bir dalgalanma olur. İnsanlar âlemlere rahmet olarak yaratılan
Efendimiz'in yanına koşarlar. Şefaate kavuşan kavuşana. Kadıncağız da niyetlenir,
ama bırakın yürümeye, kıpırdamaya mecâli yoktur. Ayakları vücudunu taşıyamaz,
ıstırapla yerleri tırmalar. Elinden kaçan büyük fırsat ciğerini dağlar. Feryad
figan ağlamaya başlar. İşte tam o sırada Emir Sultan'ı görür, "Herkes
cennete gitti" der, "Ben bir başıma kaldım burada!" Mübarek o
gönül ferahlatan tatlı sesiyle sorar, "Kurtulmak istiyor musun?"
Kadın nefes nefese cevap verir:
-Hiç istemez miyim?
-Öyleyse Sultanımızı üzme!
Ertesi gün kadın ayağı ile gelir, evini verir. Üstelik önüne konulan ücreti
bağışlar camiye.
ANKARA
SAVAŞI
Emir
Sultan, Yıldırım'ın Timur Han'la savaşmasına razı değildir. Ama ne kadar
uğraşırsa uğraşsın bu kardeş kavgasına mani olamaz. Çekilir bir taraflara.
Hatta bu kayıtsızlığa mana veremeyen Hundi hatun sorar:
-Babamı yalnız mı bırakıyorsun?
-Bak hatun! Ne bu savaşın bir manası var, ne de babanın kazanma şansı. Eğer
elinden birşey geliyorsa hiç durma, geç olmadan çevir onu.
-Niye öyle söylüyorsun. Babam mağlubiyet tatmamış bir sultandır.
-Evet Timur da mağlubiyet tatmayan bir hakandır. Sen onun kaç devleti yıktığını
biliyor musun? Üstelik ülkesi daha büyük, askeri daha fazla. Dahası
Maveraünnehr illeri ilimde de, sanatta da çok önümüzde.
-Sen babamın manevi zırhı değil misin?
-Peki sen Timur'u koruyucusuz mu sanıyorsun. O, zamanın kutbundan dua aldı.
Ancak Hace Hazretlerinin dahi böylesi bir savaşa rızası yok.
-Ne yapmalıyız peki?
-Baban aklını örten öfkenin farkına varmadıkça ne yapabiliriz ki?
-Diyelim ki öfkesi galip geldi.
-Zor günlere hazırlansanız iyi edersiniz.
Ankara savaşında yaşanılan acı mağlubiyetin ardından Timuroğulları Bursa'yı
muhasara altına alırlar. Şehir halkı zor durumdadır, hatta aç kalır. Ahali
gelip Emir Sultan'ı bulur ve çok yalvarırlar. Mübarek bir kağıda birşeyler
karalar, ordugâha yollar. O kağıtta ne yazılıdır bilemiyoruz, ancak hemen o gün
çadırlar sökülür. Asya yollarına göç düzülür.
EMİR
SULTAN KİME GÖLGE?
Ne
hikmetse Anadolu halkı hep Emir Sultan Hazretleri ile Yıldırım Bayezid
arasındaki menkıbeleri anlatır. Hâlbuki bu büyük veli Bâyezid'den ziyade Çelebi
Mehmed'in yanındadır. Ankara savaşının ardından Anadolu çok karışır.
Şehzedelerden Musa Çelebi, İsa Çelebi'nin üzerine yürüyüp Bursa'yı ele geçirir.
Süleyman Çelebi ise Edirne'yi elinde tutar. Ancak bunlar devleti muhteşem
günlerine döndürebilecek kıratta değildirler. Şehzade Mehmed iyi bir asker ve
dirayetli bir liderdir. Ancak fitne çıkarmaktan çekinir. Çekilir köşesine
işaret bekler. Allah dostları ne derse onu yapacak. İcabında kardeşlerinin
emrinde çeri olacaktır. Bir gece rüyasında Murad-ı Hüdavendigar'ı görür,
yanında Emir Sultan Hazretleri vardır. Dedesi önce bir kılıç verir, sonra
yerinde duramayan kar renkli küheylanı gösterir "Haydi!" der,
"Vazife sende!" Çelebi Mehmet hâlâ mütereddittir. Emir sultan bakışları
ile cesaret verir ona. "Korkma!" der, "yanında biz varız!"
İşte Çelebi Mehmed bu işaret üzerine yola çıkar ve tabiri caizse Osmanlı
Devletini silbaştan kurar. Tarihçilere sorarsanız Çelebi Mehmed'in başardığı iş
Osman Gazi'ninkinden aşağı değildir. Emir Sultan vefatından sonra da büyük
hürmet görür. Meselâ Yavuz Selim, Mısır seferine çıkarken büyük velinin nurlu
türbesini ziyaret eder, imdat diler. Kabirden çok net bir ses işitilir:
-Ya Selim! Üdhulu Mısra İnşaallahü aminin. (Ey Selim. İnşallah Mısır'a emniyet
içinde girersin!)
...Ve öyle de olur!
Kaynak:
Huzura Doğru